Een filosofisch essay

Inhoud en Afstand

„Inhoud en Afstand“: een filosofisch essay over literaire en verbeeldingsrijke teksten.

Michel Magnen

Het essay verkennen

De filosofische methode

„Verisimilisme“: een analysetechniek die raakt aan de grondslagen van de taal om numeriek de stevigheid te beoordelen van de verbinding tussen twee ideeën in een tekst waarin de verbeelding regeert.

De methode ontdekken

De delen van het boek

Van de paradoxen van het sonnet tot de koppels beeldspraken ontvouwt het essay een coherente en progressieve begripsmatige architectuur over verschillende opeenvolgende delen.

Bekijk de delen

Charles Baudelaire en zijn tijd

Het sonnet Samenspel, in 1857 verschenen in Les Fleurs du mal, is ons studieobject. Ontdek de dichter, zijn werk en de historische context van zijn publicatie.

Meer weten

Een brief van René Thom

In 1994 schreef de grote wiskundige René Thom, drager van de Fields-medaille van 1958, aan Michel Magnen om zijn werk te verwelkomen. Een genuanceerde lezing, in 2003 gepubliceerd door het IHÉS.

De brief lezen

De auteur: Michel Magnen

Geboren in 1948, filosofieleraar met een analytische, mechanistische, empiristische en probabilistische vorming, ontwikkelt Michel Magnen zijn methode sinds 1994.

Presentatie

Definitie van de filosofie

Een inleiding tot de filosofie als poging tot synthese, onderzoek en discussie van de grondslagen van de werkelijkheid — die het essay in zijn theoretische kader plaatst.

De inleiding lezen

Filosofie en taalkunde

1. Een empirisch toegepaste techniek

Het voorbeeld dat wij voortdurend nemen voor onze metingen van aannemelijkheid is „Samenspel“, het gedicht van Baudelaire — een handige tekst, aangezien bijna alle zeer cultuurkundige mensen hem kennen. Buiten het gekozen voorbeeld gaat het om elk in detail bestudeerd verbeeldingsrijk werk. Onder de vragen die zich stellen wat betreft de interpretatie van niet-wetenschappelijke teksten, is een van de meest algemene die van de zekerheid van de zin die ieder beweert eruit te kunnen halen, zodat het te dien aanzien noodzakelijk is een methode uit te werken om de mate van vertrouwen te bepalen die wij op dit gebied kunnen hebben. Wij verwerpen twee ijdele drogredeneringen: die volgens welke de auteur niets zou tellen in wat hij heeft gezegd; die volgens welke de uitleggers zouden bijdragen aan wat de auteur heeft willen zeggen. Wij zoeken de oorspronkelijke zin, beschouwd als een werkelijkheid, weliswaar onmogelijk absoluut te bepalen, maar terug te vinden op het niveau van de schijnbare aannemelijkheid. Wij bestuderen steeds wat de auteur bewust heeft gewild, want al kunnen hem onwillekeurig duizenden ideeën zijn opgekomen, hij heeft in zijn tekst — duidelijk of vaag, synthetisch of in losse fragmenten, in de loop van vele overwegingen of dagdromen — een groot aantal resultaten van zijn voornemens moeten zien, die op hun beurt stabiel of vluchtig, helder of dromerig waren.

2. Interpretatie van de teksten en afstand tussen de woorden

Om de beste interpretaties van de verbeeldingsrijke teksten uit te filteren, gaan wij uit van de gedachte dat de zwakte van het geheugen belet de woorden zo levendig mogelijk te verbinden naarmate de afstand ertussen groter is, behoudens in geval van uitdrukkelijke herinnering.

3. Methode, aannemelijkheid en taalkunde

Wij werken een rekenwijze uit gebaseerd op dit beginsel, die de waarschijnlijkheidsrekening nabootst. Indien de hoogste aannemelijkheid 1/1 = 1 is, plaatsen wij een grootheid, bijvoorbeeld 2, in de noemer, voor een zekere afstand tussen de in een interpretatie te verbinden woorden. Vervolgens onderscheiden wij andere hindernissen dan de afstand, en zo vullen wij de noemer met de numerieke equivalenten van de risico's van begripsverwarring, zoals in 1/(1)(2)(2)(2), wat een aannemelijkheid van 1/8 oplevert. Van deel I tot deel VII verkennen wij, afdeling na afdeling, steeds meer gebieden waar deze technische methode wordt toegepast.

4. Boek in PDF-formaat — Essay over filosofie en taalkunde

Wij bieden u aan het essay van fundamentele poëtica „Inhoud en Afstand“ in zijn geheel te downloaden, in het Frans, Engels, Spaans, Nederlands of Duits. Er zijn verschillende, steeds vollediger uitgaven van het boek opgesteld, en wij bieden u hier de meest recente aan, in de hoop dat u ons zult helpen haar te verbeteren. Deze monografie zet een empirische methode uiteen, bestemd om de aannemelijkheid van een categorie van interpretaties van niet-wetenschappelijke teksten te beoordelen. De delen van de monografie zijn op de volgende data wettelijk gedeponeerd: 6 december 1994; 25 februari 2000; 10 mei 2004; 23 januari 2006; 13 juni 2007; 18 mei 2009; 31 augustus 2010; 22 juni 2016; 15 juni 2020. Zij zijn beschermd door auteursrechten en, meer in het algemeen, zijn alle daarmee verbonden rechten voorbehouden.

Het referentiegedicht

Samenspel
De Natuur is een tempel waar levende pilaren
Soms verwarde woorden uit loslaten;
De mens gaat er wouden van symbolen
Door die hem met vertrouwde blikken gadeslaan.
Als lange echo's die zich van ver vermengen,
In een duistere en diepe eenheid,
Weids als de nacht en als de dag,
Antwoorden geuren, kleuren, en geluiden elkaar.
Er zijn geuren, zo fris als een kinderhuid,
Zo zacht als hobo's, zo groen als weiden,
-En andere, bedorven, rijk en zegevierend,
De uitbreiding van oneindige dingen bezittend,
Zoals amber, muskus, benzoë en wierook,
Die de vervoeringen bezingen van geest en zintuigen.
Baudelaire

Lees het essay in uw taal

Het essay is in vijf talen beschikbaar, online te lezen of als PDF te downloaden.

PDF downloaden: FR · EN · DE · ES · NL